Ik bouw al bijna 30 jaar software met Delphi. Het bepaalde mijn kijk op code, architectuur en wat goede software is. Delphi, en zijn voorganger Turbo Pascal, werden gemaakt door Borland, een bedrijf dat ooit Microsoft beconcurreerde in ontwikkeltools.
Op een gegeven moment besloot ik de geschiedenis op te schrijven. Dat werd een boek, Pioneering Simplicity. Maar vroeg in het proces realiseerde ik me: de meeste mensen die deze tools bouwden leven nog. Ik kon ze gewoon vragen wat er echt gebeurde.
Dus stuurde ik Teams-uitnodigingen. Anders Hejlsberg, die de originele compiler schreef. Chuck Jazdzewski, die de visuele componentenbibliotheek ontwierp. Tim Berry, die in het bestuur van Borland zat. Zack Urlocker, die de Delphi-lancering leidde. Ik verwachtte beleefde afwijzingen. In plaats daarvan zei iedereen ja.
Ze wilden hun verhaal vertellen. En hun verhaal bleek anders dan ik verwachtte.
De mythe van de visie
We vertellen verhalen over visionairen in directiekamers. Strategische plannen. Vijfjarenroadmaps. De werkelijkheid is rommeliger. Het idee voor Delphi ontstond op een parkeerplaats. Chuck Jazdzewski vertelde me hoe het ging: "Anders en ik, op een dag op de parkeerplaats, kwamen met dit idee." Twee toevoegingen aan de taal, properties en method pointers, zouden event-driven programmeren mogelijk maken. Gecombineerd met een visuele designer en native code compilatie konden ze het gebruiksgemak van Visual Basic evenaren met de prestaties die VB niet kon leveren. "We realiseerden ons dat we alles konden doen wat Visual Basic deed met alleen die twee toevoegingen."
Anders Hejlsberg leerde zichzelf compilers schrijven. Geen formele opleiding. Geen informaticagraad in compilerontwerp. "Ik had absoluut geen kennis, nooit een compilercursus gevolgd, niets," vertelde hij me. Hij leerde van één boek: Niklaus Wirth's "Algorithms + Data Structures = Programs." Hij schreef alles in Z80 assembler. De compiler die miljoenen exemplaren zou verkopen begon met een man die een boek las en het zelf uitvogelde.
De prijsstelling van $49,95 is nu legendarisch. Een briljante strategie die de markt verstoorde. Compilers kostten destijds $500. Borland verkocht Turbo Pascal voor vijftig dollar. Maar Anders, die de compiler in Denemarken had gebouwd en aan Borland had gelicenseerd, kon het niet geloven. "We dachten dat jullie gek waren," vertelde hij me. "Jullie gaan de hele markt verpesten." Tim Berry, die in Borland's bestuur zat, was net zo sceptisch. Hij had een MBA van Stanford. "Waarom in vredesnaam, als je dit voor $400 kon verkopen?" Philippe Kahn, die Borland leidde, legde de wiskunde uit: het product kostte $2,70 om te produceren, dus $49,95 was nog steeds een marge van 90%. Tim vertelde me: "Ik had zo ongelijk. De keren dat ik ongelijk heb gehad zijn interessanter voor me dan wanneer ik gelijk heb."
Form inheritance, een van Delphi's kenmerkende features, bestaat uit rancune. Chuck vertelde me over een intern document van een team dat Borland had overgenomen. Het beweerde dat hun product altijd beter zou zijn dan Delphi omdat Delphi geen form inheritance kon doen. Chuck las het en dacht: "Nee, ik denk dat ik dat wel kan." Hij deed het. Het werd geleverd in Delphi 3.
Delphi zelf was er bijna niet gekomen. Chuck en Anders besteedden anderhalf jaar aan het proberen het management te overtuigen. Niets werkte. Toen werd het oude management ontslagen. Een tijdelijke manager kwam van het Quattro-team. Chuck en Anders overvielen hem na zijn eerste teamvergadering. Ze pitchten het idee. Zijn reactie: "Klinkt goed. Jullie moeten dat doen." Geen strategische review. Geen business case. Gewoon een ja van iemand die niet wist dat hij nee hoorde te zeggen. Zo kreeg Delphi groen licht.
De mythe van het bedrijf
Frank Borland was het gezicht van het bedrijf. Een goudzoeker die in de Santa Cruz Mountains woonde. Een folkloristisch figuur die het bedrijf persoonlijk liet aanvoelen. Behalve dat Frank Borland nooit heeft bestaan. Tim Berry vertelde me dat hij hem verzonnen had. "Ik heb gewoon, voor de lol, een ongeloofwaardig verhaal verzonnen over een goudzoeker genaamd Frank Borland." Het was een grap. Maar Philippe Kahn zag de waarde. Hij had geen ontwikkelaars in de VS; Anders werkte nog steeds vanuit Denemarken. Frank Borland werd de verklaring voor de onzichtbare ingenieurs. De mythologie diende het bedrijf goed.
Philippe Kahn bouwde Borland tot een groot bedrijf. Hij is een legende in de industrie. Maar de mensen die met hem werkten vertelden een genuanceerder verhaal. Philippe was briljant in marketing en visie, maar de erkenning landde niet altijd waar het werk was gedaan. Anders raakte gefrustreerd. Hij had de producten gebouwd die het bedrijf succesvol maakten, maar mocht de richting niet bepalen. Toen belde Bill Gates met een aanbod: kom de taalontwikkeling van Microsoft leiden, met volledige vrijheid om de richting te bepalen. Anders vertrok.
Achter elke visionair staat iemand die de dingen echt laat werken. Bij Borland was dat Spencer Ozawa. Hij was Vice President of Operations vanaf het begin, degene die Philippe's ideeën omzette in een functionerend bedrijf. Ik had zijn naam nooit gehoord voor deze interviews. Tim Berry zei het simpel: "Philippe was de briljante ideeënman. Spencer liet alles samenkomen." Terwijl Philippe het volgende grote ding bedenkt, was Spencer mensen aan het aannemen, producten aan het verschepen, de boel draaiende houden. Hij is nu een voetnoot in de geschiedenissen. Dat zou niet zo moeten zijn.
Het moment
14 februari 1995. Moscone Center, San Francisco. De Delphi 1 lancering. De zaal was vol. Anders opende de Delphi IDE in de Delphi IDE en compileerde hem. Het publiek ging uit zijn dak.
Maar Marco Cantu, een Delphi-auteur die bij de lancering was, vertelde me over een ander moment. De demo die de staande ovatie kreeg. Een applicatie met één knop. Als je op de knop klikte, veroorzaakte het een access violation. Maar de applicatie crashte niet. "Destijds was dat moeilijk te geloven. Elke onafgehandelde exception zou je applicatie crashen." Ze lieten zien dat je door de access violation kon debuggen. De hele zaal stond op. Niet voor een feature. Voor een bug die het programma niet liet crashen.
Wat ik leerde
De tools die mijn carrière vormden werden gebouwd door mensen die het al doende uitvogelden. Anders wist niet hoe hij een compiler moest schrijven totdat hij het zichzelf leerde. Chuck en Anders schetsten Delphi op een parkeerplaats. De prijsstelling die de industrie revolutioneerde was een gok waar bijna iedereen dacht dat het waanzin was. De feature die het product definieerde bestond omdat iemand een criticus ongelijk wilde bewijzen.
Het verhaal dat we over technologie vertellen gaat over visie en genialiteit. De directiekamerpresentatie. Het strategische inzicht. De briljante oprichter die zag wat niemand anders kon zien. De werkelijkheid is rommeliger. Parkeerplaatsen en gokken. Een tijdelijke manager die ja zei omdat hij niet wist dat hij nee moest zeggen. Een feature gebouwd uit rancune.
De les
Zack Urlocker was de productmanager voor Delphi 1. Hij beschreef wat er nodig was om te leveren: "Het was alsof je een marathon loopt, de finish bereikt, en dan te horen krijgt dat je nog vijftig kilometer moet rennen. Alles was moeilijker en duurde langer dan we verwachtten. Maar we verloren nooit het geloof."
Aan het einde van ons gesprek zei hij iets dat me bijbleef: "Uiteindelijk is het een van de dingen waar ik het meest trots op ben in mijn leven."
Ik begrijp waarom. Niet omdat ze een visie hadden. Omdat ze doorgingen toen het moeilijk was. Omdat ze dingen probeerden die misschien niet zouden werken.
De beste dingen worden niet gepland. Ze worden gebouwd.
